Ένας χώρος
για να ακούσετε
τον εαυτό σας.A space to pause.
And listen
to yourself.

Φαντάσου ότι ακούς ένα δυνατό θόρυβο πίσω σου καθώς περπατάς σε ένα ερημικό δρόμο. Τι είναι το πρώτο πράγμα που υποθέτεις ότι θα έκανες; Θα γυρνούσες ίσως φοβισμένος να δεις από πού προέρχεται ο θόρυβος σωστά; Τι θα ένιωθες στο σώμα σου; Ίσως ταχυκαρδία, μπορεί η ανάσα σου να ήταν ταχύτερη ή να είχες ένταση στους μυς σου. Και τι θα πέρναγε από το μυαλό σου; Ότι κάποιος είναι από πίσω σου ίσως.

Τι και αν όμως γυρνούσες και διαπίστωνες ότι τελικά ήταν μια γάτα που προσγειώθηκε σε ένα κάδο σκουπιδιών; Παρότι τελικά δεν συνέβη κάτι απειλητικό σαν να ενεργοποιήθηκε συναγερμός και το σώμα σου με το που εντόπισε το ενδεχόμενο κινδύνου φρόντισε να στείλει περισσότερο αίμα στα όργανα, περισσότερο οξυγόνο στον εγκέφαλο, να φέρει ένταση στους μυς κ.α προκειμένου να καταφέρεις να τρέξεις ή να παλέψεις απέναντι στην απειλή.

Έτσι και το άγχος λοιπόν λειτουργεί ως ένα σύστημα συναγερμού το οποίο προσπαθεί να εντοπίσει κινδύνους προκειμένου να προστατευτείς έγκαιρα, για αυτό και στόχος δεν θα ήταν ποτέ ο αφανισμός του από τη ζωή μας. Είναι σημαντικό δηλαδή, να θυμόμαστε ότι το άγχος δεν αποτελεί πάντα έναν λανθασμένο συναγερμό. Μπορεί να μας προειδοποιήσει για πραγματικούς κινδύνους ή να μας προετοιμάσει για δύσκολες καταστάσεις.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ο συναγερμός ενεργοποιείται υπερβολικά συχνά, ακόμη και όταν δεν υπάρχει ουσιαστική απειλή, ή όταν η έντασή του είναι δυσανάλογη προς την κατάσταση. Το ζητούμενο λοιπόν είναι να αντιλαμβανόμαστε το πότε αυτό το σύστημα συναγερμού υπερλειτουργεί με αποτέλεσμα πολλά “false alarms” τα οποία δυσκολεύουν την καθημερινότητά μας.

Imagine hearing a loud noise behind you while walking along a deserted street. What do you think you would do first? Perhaps you would turn around, startled, to see where it came from. What might you notice in your body? A racing heart, faster breathing or tense muscles. And what might go through your mind? Perhaps that someone is behind you.

But what if you turned around and discovered that it was just a cat landing on a rubbish bin? Even though nothing threatening had happened, your alarm system had already been activated. As soon as your body detected a possible danger, it began preparing you to respond, with changes in your breathing, circulation and muscle tension that could help you run or fight.

Anxiety works in a similar way: as an alarm system that looks for potential dangers so you can protect yourself in time. This is why the aim is not to eliminate anxiety from our lives altogether. Anxiety is not always a false alarm; it can alert us to genuine danger or help us prepare for demanding situations.

Difficulties arise when the alarm is activated too often, even when there is no substantial threat, or when its intensity is out of proportion to the situation. The aim is to recognise when this alarm system is working overtime, producing frequent false alarms that make daily life harder.

Αν μπορούσαμε να δούμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια ενός ανθρώπου που βιώνει κατάθλιψη, ίσως καταλαβαίναμε ότι δεν βλέπει απλώς έναν κόσμο πιο σκοτεινό. Βλέπει τον εαυτό του πιο ανάξιο, το παρόν πιο δύσκολο και το μέλλον πιο απελπιστικό. Η κατάθλιψη μπορεί να λειτουργεί σαν ένα ζευγάρι «μαύρα γυαλιά» που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο κάποιος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του, τις σχέσεις του και όσα συμβαίνουν γύρω του. Ένα λάθος μπορεί να μοιάζει με αποτυχία, μια δυσκολία με αδιέξοδο και μια απογοήτευση με απόδειξη ότι «τίποτα δεν θα αλλάξει». Δεν πρόκειται για αδυναμία ή έλλειψη θέλησης. Η σκέψη μπορεί να γίνει βαθιά αρνητική και επίμονη, κάνοντας δύσκολο ακόμη και το να αναγνωρίσει κανείς τις θετικές πλευρές της ζωής του. Η κατάθλιψη είναι μια σύνθετη εμπειρία και δεν περιορίζεται μόνο στον τρόπο σκέψης.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να αναγνωρίσει αυτά τα «μαύρα γυαλιά» και, σταδιακά, να «ξύσει» το μαύρο χρώμα με τη διερεύνηση και την επεξεργασία των σκέψεων του ατόμου αλλά και με την παρατήρηση και τροποποίηση των στρατηγικών που υιοθετεί για να ανταπεξέλθει.

If we could see the world through the eyes of someone experiencing depression, we might understand that they do not simply see a darker world. They may see themselves as less worthy, the present as more difficult and the future as more hopeless. Depression can act like a pair of dark glasses, affecting how a person perceives themselves, their relationships and what happens around them.

A mistake may feel like failure, a difficulty like a dead end, and a disappointment like evidence that nothing will change. This is not weakness or a lack of willpower. Thinking can become persistently negative, making it difficult even to recognise the positive aspects of life. Depression is a complex experience and cannot be reduced to thinking alone.

Psychotherapy can help a person recognise these dark glasses and gradually explore the thoughts and interpretations involved, alongside the strategies they use to cope. Through this process, it becomes possible to work towards more helpful ways of responding and engaging with everyday life.

«Μήπως έκανα κάποιο λάθος; Μήπως συνέβη κάτι κακό; Μήπως δεν έλεγξα αρκετά;» Για έναν άνθρωπο που βιώνει ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ), το «μήπως» μπορεί να γίνει μια αδιάκοπη εσωτερική φωνή που δεν τον αφήνει να ησυχάσει.

Η ΙΨΔ χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες, ανεπιθύμητες σκέψεις ή εικόνες που προκαλούν έντονο άγχος και από συμπεριφορές ή νοητικές πράξεις που το άτομο αισθάνεται ότι πρέπει να επαναλάβει για να ανακουφιστεί. Μπορεί να ελέγχει ξανά και ξανά αν κλείδωσε την πόρτα, να αναζητά διαρκώς επιβεβαίωση ή να επαναλαμβάνει νοητικά μια σκέψη, προσπαθώντας να αποκτήσει τη βεβαιότητα ότι όλα είναι καλά.

Το δύσκολο είναι πως η ανακούφιση συνήθως κρατά λίγο. Σύντομα, μια νέα αμφιβολία εμφανίζεται και ο κύκλος ξεκινά ξανά. Η ΙΨΔ δεν είναι απλώς τελειομανία ούτε σημαίνει ότι κάποιος θέλει να σκέφτεται όσα τον βασανίζουν. Συχνά, το άτομο αναγνωρίζει ότι οι φόβοι του μπορεί να είναι υπερβολικοί, αλλά δυσκολεύεται να αντέξει την αβεβαιότητα που του προκαλούν.

Μέσα από τη θεραπεία γίνεται αντιληπτό ότι η συνεχής αναζήτηση της απόλυτης βεβαιότητας δεν διώχνει την αμφιβολία, αλλά μαθαίνει στην τελευταία να ζητά συνεχώς όλο και περισσότερες αποδείξεις.

What if I made a mistake? What if something bad happened? What if I did not check enough? For a person experiencing obsessive-compulsive disorder (OCD), 'what if' can become a relentless inner voice that offers little peace.

OCD involves recurrent, unwanted thoughts or images that cause considerable anxiety, and behaviours or mental acts that the person feels compelled to repeat to find relief. They may check repeatedly whether a door is locked, continually seek reassurance or repeat a thought in their mind, trying to feel certain that everything is all right.

The difficult part is that relief often lasts only a short time. Soon, a new doubt appears and the cycle starts again. OCD is not simply perfectionism, and it does not mean that someone wants to have the thoughts that distress them. A person may recognise that their fears are excessive while still finding the uncertainty very hard to tolerate.

Therapy can help make sense of this cycle. The constant search for absolute certainty does not necessarily resolve doubt; it can instead teach doubt to demand more and more evidence. Understanding that pattern is part of exploring a different way of responding.

Η ψύχωση δεν είναι αυτό που συχνά φανταζόμαστε. Δεν είναι συνώνυμο της επικινδυνότητας, ούτε σημαίνει ότι ένας άνθρωπος χάνει για πάντα την επαφή του με την πραγματικότητα. Περιγράφει εμπειρίες που μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται, σκέφτεται και ερμηνεύει όσα συμβαίνουν γύρω του. Μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικά πλαίσια και χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση. Τα αίτιά της είναι σύνθετα και η πορεία της διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Στη σχιζοφρένεια, τα συμπτώματα περιγράφονται συχνά ως θετικά και αρνητικά.

Θετικά συμπτώματα ονομάζονται εκείνα που προσθέτουν εμπειρίες οι οποίες δεν υπάρχουν συνήθως στην καθημερινή αντίληψη της πραγματικότητας. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι ψευδαισθήσεις, όπως το να ακούει κάποιος φωνές χωρίς να υπάρχει εξωτερική πηγή, και οι παραληρητικές ιδέες, όπως η πεποίθηση ότι κάποιος τον παρακολουθεί ή θέλει να του κάνει κακό.

Αρνητικά συμπτώματα είναι εκείνα που αφορούν τη μείωση ή την απώλεια συνηθισμένων λειτουργιών. Μπορεί να εκδηλώνονται με περιορισμένη συναισθηματική έκφραση, μειωμένη ομιλία, έλλειψη κινήτρου, μειωμένη ευχαρίστηση και κοινωνική απόσυρση.

Η ένταση και η μορφή των συμπτωμάτων διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινότητα, τις σχέσεις και την αυτονομία του. Η υποστήριξη προσαρμόζεται στις ανάγκες του ατόμου και μπορεί να περιλαμβάνει ψυχιατρική φροντίδα, φαρμακευτική αγωγή όταν ενδείκνυται, ψυχοθεραπεία, ψυχοεκπαίδευση και ψυχοκοινωνική αποκατάσταση. Σημαντική είναι η συνεργασία του ατόμου, του περιβάλλοντός του και των επαγγελματιών που συμμετέχουν στη φροντίδα.

Μύθος: «Όποιος βιώνει ψύχωση είναι επικίνδυνος».

Αλήθεια: Η ψύχωση δεν ταυτίζεται με τη βία. Οι άνθρωποι που τη βιώνουν χρειάζονται κατανόηση, υποστήριξη και πρόσβαση σε κατάλληλη θεραπεία, όχι φόβο και κοινωνικό αποκλεισμό.

Μύθος: «Όλα όσα σκέφτεται ή αντιλαμβάνεται είναι παράλογα».

Αλήθεια: Ένα άτομο μπορεί να βιώνει ψευδαισθήσεις, όπως να ακούει φωνές, ή παραληρητικές ιδέες, τις οποίες αντιλαμβάνεται ως πραγματικές. Οι εμπειρίες αυτές μπορεί να του προκαλούν έντονο φόβο και δυσφορία και δεν αντιμετωπίζονται με απλή λογική αντιπαράθεση.

Μύθος: «Η ψύχωση δεν αντιμετωπίζεται».

Αλήθεια: Η έγκαιρη παρέμβαση, η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, η ψυχοθεραπεία και η υποστήριξη από το περιβάλλον μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση. Η πορεία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Μύθος: «Η ψύχωση αφορά μόνο συγκεκριμένες ψυχικές διαταραχές».

Αλήθεια: Τα ψυχωτικά συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σε διαφορετικές ψυχικές ή σωματικές καταστάσεις, αλλά και σε σχέση με τη χρήση ορισμένων ουσιών. Γι’ αυτό είναι σημαντική η αξιολόγηση από ειδικό.

Μύθος: «Για τη σχιζοφρένεια φταίει η οικογένεια».

Αλήθεια: Η σχιζοφρένεια δεν προκαλείται από τους γονείς ή από τον τρόπο ανατροφής. Η εμφάνισή της συνδέεται με έναν σύνθετο συνδυασμό παραγόντων, όπως η γενετική προδιάθεση, οι μεταβολές στη λειτουργία του εγκεφάλου και περιβαλλοντικές επιδράσεις. Η ντοπαμίνη και άλλα νευροβιολογικά συστήματα συμμετέχουν στην εμφάνιση των συμπτωμάτων, αλλά δεν αποτελούν από μόνα τους τη μοναδική αιτία της νόσου.

Μύθος: «Όποιος εμφανίσει σχιζοφρένεια θα χρειάζεται νοσηλεία για όλη του τη ζωή».

Αλήθεια: Η νοσηλεία δεν είναι απαραίτητη για όλους ούτε είναι υποχρεωτικά μόνιμη. Μπορεί να χρειαστεί κατά την οξεία φάση, όταν τα συμπτώματα είναι έντονα και απαιτείται στενή παρακολούθηση ή προστασία. Με την κατάλληλη θεραπεία και υποστήριξη, πολλοί άνθρωποι συνεχίζουν τη ζωή τους στην κοινότητα, με παρακολούθηση από επαγγελματίες ψυχικής υγείας.

Η ουσία είναι μία: Η ψύχωση είναι μια κατάσταση ψυχικής υγείας, όχι η ταυτότητα ενός ανθρώπου. Πίσω από τα συμπτώματα υπάρχει ένα πρόσωπο που αξίζει σεβασμό, ασφάλεια και φροντίδα. Η ενημέρωση βοηθά να απομακρυνθούμε από τα στερεότυπα. Η κατανόηση μάς επιτρέπει να πλησιάσουμε τον άνθρωπο χωρίς να τον κρίνουμε. Και η έγκαιρη βοήθεια μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά.

Psychosis is not always what people imagine. It is not synonymous with dangerousness, nor does it mean that someone permanently loses contact with reality. It describes experiences that may affect how a person perceives, thinks about and interprets what happens around them. It can occur in different contexts and requires individual assessment. Its causes are complex, and the course of recovery differs from one person to another.

In schizophrenia, symptoms are often described as positive or negative. Positive symptoms are experiences added to a person's usual perception of reality. These include hallucinations, such as hearing voices without an external source, and delusions, such as believing that someone is watching them or wants to harm them.

Negative symptoms involve a reduction or loss of usual functions. They may include reduced emotional expression, less speech, reduced motivation, diminished pleasure and social withdrawal. The form and intensity of symptoms vary and may affect daily life, relationships and independence.

Support is tailored to the individual and may include psychiatric care, medication when indicated, psychotherapy, psychoeducation and psychosocial rehabilitation. Cooperation between the person, their support network and the professionals involved is important.

Myth: 'Anyone who experiences psychosis is dangerous.' Fact: Psychosis should not be equated with violence. People experiencing it need understanding, support and access to appropriate care, rather than fear or social exclusion.

Myth: 'Everything they think or perceive is irrational.' Fact: A person may experience hallucinations or delusions as real. These experiences can cause intense fear and distress, and cannot simply be resolved through logical confrontation.

Myth: 'Psychosis cannot be treated.' Fact: Early intervention, appropriate medication, psychotherapy and support can contribute to improvement. The course differs from person to person.

Myth: 'Psychosis occurs only in particular mental disorders.' Fact: Psychotic symptoms can occur in different mental or physical health conditions and in connection with some substances. Assessment by a qualified professional is therefore important.

Myth: 'The family is to blame for schizophrenia.' Fact: Schizophrenia is not caused by parents or their style of upbringing. Its development is linked to a complex combination of factors, including genetic vulnerability, differences in brain functioning and environmental influences. Dopamine and other neurobiological systems are involved, but no single factor explains the condition on its own.

Myth: 'Anyone who develops schizophrenia will need to stay in hospital for life.' Fact: Hospital admission is not necessary for everyone and is not inevitably permanent. It may be needed during an acute phase when symptoms require close monitoring or protection. With appropriate treatment and support, many people continue their lives in the community with professional follow-up.

Psychosis is a mental health experience, not a person's identity. Behind the symptoms is a person who deserves respect, safety and care. Information helps us move away from stereotypes. Understanding allows us to approach people without judging them. And timely support can make a meaningful difference.